Bilgisayar başında geçen bir günde farenin imlecini menüler arasında gezdirmek, tek başına bakıldığında birkaç saniyelik bir iştir. Ancak aynı hareket günde yüz kez tekrarlandığında ortaya ciddi bir zaman kaybı çıkar. Klavye kısayolları, tam olarak bu tekrarları ortadan kaldırmak için vardır. Üstelik bunları öğrenmek için bir kurs almaya ya da uzun listeler ezberlemeye gerek yoktur; doğru yaklaşımla birkaç hafta içinde otomatikleşirler.

Hepsini birden öğrenmeye çalışmayın

Kısayol listelerinin çoğu, yüzlerce kombinasyon içerdiği için ilk bakışta caydırıcıdır. Oysa bu listelerin tamamını bilmenin bir faydası yoktur. Etkili yöntem şudur: bir hafta boyunca çalışırken, fareyle en sık yaptığınız üç işlemi fark edin. Bu üçünün kısayolunu öğrenin ve bir sonraki hafta yalnızca onları kullanmaya zorlayın. Bir hafta sonunda o üç kısayol parmaklarınıza yerleşecek, siz de bir sonraki üçüne geçebileceksiniz.

Bu kademeli yaklaşım, kısayol öğrenmeyi bir ezber çalışmasından çıkarıp doğal bir alışkanlığa dönüştürür. Kişinin işine göre öncelikler de değişir; metin ağırlıklı çalışan biriyle tablo üzerinde çalışan birinin en çok ihtiyaç duyduğu kısayollar aynı değildir.

Neredeyse her programda çalışan temel takım

Bazı kısayollar işletim sistemi düzeyinde standarttır ve hemen her uygulamada aynı işi yapar. Kopyala, kes, yapıştır üçlüsünü herkes bilir ama onların hemen yanında duran ve çok daha az kullanılan bir kombinasyon vardır: biçimlendirmeden yapıştırma. Bir web sayfasından kopyalanan metni belgeye olduğu gibi yapıştırmak, yabancı yazı tipleri ve renkleri de beraberinde getirir. Düz metin olarak yapıştırma kısayolu, sonradan yapılacak temizlik işinin tamamını ortadan kaldırır.

Geri alma herkesin bildiği bir kısayoldur; ancak yanındaki ileri alma, yani geri aldığı adımı iade etme kombinasyonu çok daha az kullanılır. Aynı şekilde pencereler arasında geçiş, sekmeler arasında dolaşma ve yanlışlıkla kapatılan bir sekmeyi geri açma kısayolları, gün içinde en çok zaman kazandıran üçlüdür.

Metin içinde hareket etmek

Yazı yazarken en çok kaybedilen zaman, imleci doğru yere götürmek için harcanır. Ok tuşuna basılı tutup harf harf ilerlemek yerine, kontrol tuşuyla birlikte kullanılan ok tuşları imleci kelime kelime taşır. Aynı kombinasyona shift eklendiğinde ise ilerlerken metni seçer. Satır başına ve satır sonuna gitmek için ayrılmış tuşlar, uzun satırlarda fareye uzanma ihtiyacını tamamen ortadan kaldırır.

Bir başka az bilinen özellik, aynı kelimeye çift tıklamanın kelimeyi, üç kez tıklamanın ise paragrafı seçmesidir. Bunlar fare hareketi olsa da, dikkatli kullanıldığında sürükleyerek seçme zahmetinden kurtarır ve seçim hatalarını azaltır.

Kendi kısayollarınızı tanımlamak

Hazır kısayollar herkes için düşünülmüştür; sizin işiniz ise size özeldir. Çoğu işletim sistemi ve uygulama, sık kullanılan bir menü komutuna kendi kısayolunuzu atamanıza izin verir. Günde onlarca kez yaptığınız ama hazır kısayolu bulunmayan bir işlem varsa, ona bir kombinasyon tanımlamak en yüksek getiriyi sağlayan hamledir.

Benzer biçimde, sık yazdığınız uzun metinler için metin genişletme özelliklerinden yararlanılabilir. Adres, imza veya sık kullanılan bir cümle kalıbı için kısa bir tetikleyici tanımlamak, hem zaman kazandırır hem de yazım hatası riskini düşürür.

Son olarak, kısayolları öğrenmenin gizli bir faydası vardır: dikkat dağınıklığını azaltır. Fareye uzanmak, gözü ekrandan ayırmak ve doğru menüyü aramak, düşünce akışını bölen küçük kesintilerdir. Eller klavyede kaldığında iş ile araç arasındaki mesafe kısalır ve odaklanma daha uzun süre korunur. Zaman kazancı ölçülebilir bir sonuçtur; ama asıl fark, çalışırken hissedilen akıcılıkta ortaya çıkar.

Pencere yönetimi de bu akıcılığın bir parçasıdır. Çoğu işletim sistemi, açık bir pencereyi ekranın sağ veya sol yarısına oturtan kısayollar sunar. İki belgeyi yan yana karşılaştırmak ya da bir kaynaktan bakıp diğerine yazmak gerektiğinde, pencereleri fareyle boyutlandırmaya çalışmak dakikalar alır; kısayolla bu iş bir saniyede biter. Aynı şekilde masaüstünü tek tuşla gösterip geri dönmek, dosya aramak için pencereleri tek tek küçültme alışkanlığını ortadan kaldırır.

Kısayolları unutmamanın yolu da onları görünür tutmaktan geçer. Yeni öğrenilen üç kombinasyonu küçük bir not kâğıdına yazıp ekranın kenarına yapıştırmak, kulağa fazla basit gelse de işe yarar. Birkaç hafta sonra o kâğıda hiç bakmadığınızı fark ettiğinizde, kısayollar artık kas hafızasına yerleşmiş demektir ve yerine yeni bir üçlü yazılabilir.